Sait Faik Fransızca öğrenmek amacıyla gittiği Fransa’dan 1933 yılında döndü. Babası Faik Bey, oğlunun ticaretle uğraşmasını istiyordu, bu nedenle bir süre zahire ticareti yapmayı denedi. Ticaret ona göre değildi, tez zamanda elini yıkayıp çıktı.
Bundan sonra öğretmenlik mesleğini denedi. Halıcıoğlu semtindeki, Ermeni Yetim Mektebi’nde, Türkçe grup dersleri öğretmenliğine atanmıştı.
Üstadın ta Burgazada’dan çıkıp Halıcıoğlu’na gelmesi kolay olmuyordu ama, o bu yolu aşmayı göze alıyordu. Eğer vapuru kaçırırsa, ilk derse biraz gecikmeli yetişebiliyordu. Okul Müdürü olan Papaz, onun geç kalmasına ses çıkarmıyor, yalnızca saatine bakmakla yetiniyordu. Ne var ki, bu geç kaldığı dakikaların ay sonunda toplanarak on üç liralık maaşından kesildiğini öğrenmesi geç olmadı... Yine de dert etmedi Sait Faik, çünkü öğretmenlikte tutunmak istiyordu.
Türkçe dersinin dışında, okul yönetiminin isteği üzerine, “Malûmat-ı Vataniye” (yurttaşlık bilgisi) dersleri de okutuyordu.
Bir gün de Okul Müdürü, onu, öğretmeni gelmeyen bir sınıfa yollamıştı. O sınıfa ders vermiyordu ama, görev görevdir deyip girdi.
Bu sınıfın öğrencileri pek haylazdı. Başka bir öğretmenin gönderildiğini görünce dalga geçmeye, Sait Faik’i alaya almaya başladılar... Bütün öğrenciler gürültü ediyordu.
Sait Faik, “susunuz” diye uyardı sınıfı. Susmadılar. “Susun!” diye bağırdı. Kimse tınmadı.
Sait Faik, haylazlara pabuç bırakacak değildi:
“Susun ulan, eşşoğlular!” dedi bu kez.
Sınıfın gürültüsü okulun bahçesine kadar taşıyor; yönetici Papaz’ın kulağına kadar ulaşıyordu. Gürültüyü duyan Papaz:
“Niçin çocukları susturmorsun zoo?” diye çıkıştı Sait Faik’e.
Sait Faik’in tepesi iyice atmıştı:
“Sıkıysa sen sustur!” karşılığını verdi.
Bu olayın geçtiği gün, üstadın meslekteki son günü oldu. Öğretmenliğin kendisine göre bir iş olmadığını anlamıştı, tıpkı zahirecilik gibi... Çünkü onu, annesi, hikâyeler yazsın diye doğurmuştu!
Mutsuz bir evlilik ve onu kumarbazlığa kışkırtan bir başka beraberlikten sonra Dostoyevski’nin sıkıntılı yaşam koşulları sürüyordu…
Genç yaşta ölen abisinin ailesine bakmak durumunda kalmıştı. Sara hastalığının ötesinde yoksulluk ve kumarbazlık iki büyük illet olarak yakasını bırakmıyordu. Parasal yükümlülükleri yüzünden yayıncılarla yıkıcı sözleşmeler imzaladı ve onlar tarafından “Suç ve Ceza” (1866) ve “Kumarbaz” (1867) gibi yapıtları olağanüstü bir hızla yazmaya zorlandı. “Kumarbaz” romanı üzerinde çalışırken Anna Grigorievna Snitkina adında bir sekreter tuttu ve aynı yıl onunla evlendi.
Snitkina çalışmaya başlayalı henüz bir ay olmuştu.
Genç kıza evlenme önerisinde bulunmadan önce çok ikircim yaşamıştı. Çünkü işlerini akıllıca toparlayan kız yaşça çok küçüktü kendisinden. Böyle bir öneriden önce kızı testten geçirdi.
“Yeni bir roman düşünüyorum” dedi kıza. “Romanın kahramanları yaşlı bir adamla genç bir kız. Adam kızı seviyor ama, ona açılmaktan korkuyor. Reddedilme korkusu...
Sence kıza açılmalı mı adam, evlenme önerisinde bulunmalı mı?”
Sekreter kız konuyu beğenmişti. “Gerçek aşk görünüşe hapsolmaz. Adam tereddüt etmemeli, kız ona olumlu yanıt verir mutlaka...” deyince, koca yazar kıza açılmak üzere kendinde cesaret bulmuştu.
Evlendiklerinde Dostoyevski kırk altı, Snitkina yirmi yaşındaydı. Huzurlu bir evlilikleri oldu.
O kadar ki, üstadın, evlilik yüzüğünü kumarda rehin bırakmasını bile sorun etmedi kadın. Parasını kendi ödeyip yüzüğü kurtardı.
Bu arada Dostoyevski’nin romanları da tutunmuş, para kazanmaya başlamıştı.