İspanya’yı terk etme skandalına karşın, Atatürk, Yahya Kemal’i bağışlamış ve Türkiye’ye dönmesine izin vermişti.
Ancak, bir daha hariciyede görev verilmedi kendisine. İşsiz kaldı, para sıkıntı içine düştü.
Yatırım nedir bilmezdi çünkü. Hiçbir gayrimenkulü yoktu. Dolayısıyla ek bir geliri söz konusu değildi.
Çalışmak için tanıdıklarına başvurarak iş istedi. Parasızlık öylesine canına tak etmişti ki, “ne iş olsa yaparım” noktasına gelmişti!
Atatürk, şairin fakru zarurete düştüğünü öğrenince üzüldü ve hemen harekete geçti.
Yakınlarına emir verip, Yahya Kemal’in mali durumuyla ilgilenmelerini buyurdu. Ayrıca, ona verilecek işin, “şahsına uygun” olmasını istedi.
Atatürk’ün görevlendirdiği kişiler Yahya Kemal’i arayarak, gönlünden geçen işin ne olduğunu sordular ona. Onun gönlünde yatan aslan, elbette bir büyükelçilik göreviydi.
“Peki,” dediler, “nereye atanmak istiyorsun?”
Üstat yine gönlünden geçen yeri açıkladı:
“Varşova!”
Bu istek, onun yaşamının gaflarından biriydi! Bir diplomata yakışmayan bir gaf... Çünkü Varşova’da büyükelçilik görevini, kendisini Atatürk’e bağışlatmak için kişisel hatırını kullanarak diller döken Hamdullah Suphi Bey yürütüyordu!
Sonuçta Yahya Kemal istediği göreve atanamadı.
Aslında Atatürk onu, Türk Tarih ya da Türk Dil Kurumu’nun başına getirmeyi düşünüyordu. Bu görevleri de, o kurumlardaki kişilerle uğraşmak durumunda kalmamak için kendi istemedi.
1934 yılı içinde oluyordu bu gelişmeler.
O yıl, ara seçimler yapılacaktı. Yahya Kemal’e illa bir iş bulma kaygısındaki Atatürk, bu ara seçimlerde onu Yozgat’tan mebus adayı gösterdi ve seçilmesine vesile oldu.
Böylece Yahya Kemal’in parasal sorunu giderilmişti!

FUZÛLÎ, NİGÂR HANIM,
MEHMET RAUF...

Divan şirimizin büyük ustası; şiirlerini kitap olarak yayımlayan ilk kadın şair ve ünlü “Eylül” romanın yazarı Mehmet Rauf.
Bu üçünün ortak özelliği; yazdıklarından ötürü devletçe aylık bağlanması!
Türkmen şair Fuzûlî (1495-1556) Kerbela’da türbe bekçiliği yaparken Kanunî Sultan Süleyman’ın Bağdat seferinden sonra Osmanlı yönetimi altına girmişti. Kanunî’ye kasideler sunmuş, kendi de şair olan padişahın takdirini kazanmış; bu nedenle üstada Vakıf bütçesi fazlasından dokuz akçe gündelik bağlanmıştı.
Gelgelelim hiçbir zaman alamadı o parayı.
Devlet katında sadrazam dahil başvurmadığı yetkili kalmadı ama sonuç alamadı. Bu amaçla yazdığı “Şikâyetname”sinin bir dizesi dillere destan oldu: “Selam verdim, rüşvet değildir deyu almadılar!”
Nigâr Binti Osman, II. Abdülhamit zamanında kaleme aldığı “Cülûsiyye” manzumesinden dolayı Padişah kendisine “Hıdemat-ı Kalemiyye Tertibinden” on beş lira aylık bağlanmış, ömrünün sonuna kadar bu parayı almıştır.
Mehmet Rauf’a (1875-1931) gelince... Döneminin ünlü yazarlarından biriydi, ama kalemiyle geçimini zor sağlayabiliyordu. Yargılandığı ve ceza aldığı bir dava nedeniyle Bahriye ile ilgisi de kesilmiş, kalemi tek geçim kaynağı olmuştu...
Gelgelelim güçlükle para kazanıyor, edebiyat dışı işler yapmak durumunda kalıyordu.
Sıkıntıyla geçen yıllar, evlilik yaşamını da olumsuz etkiliyordu. Üçüncü evliliği sırasında felç geçirince büsbütün kötüleşti; yazı yazamaz oldu! Hastaneye yatacak parası yoktu!
Bunun üzerine Yakup Kadri ve Ruşen Eşref araya girdi; İsmet Paşa ile görüşerek hükümetin yardımını rica ettiler. Dönemin hükümeti Mehmet Rauf’a yüz elli lira aylık bağladı.
Ünlü yazar bu parayla hem tedavisini yaptırma olanağı buldu, hem de 1931 yılındaki ölümüne kadar geçim sıkıntısı çekmekten kurtulmuş oldu.