Geçtiğimiz günlerde kamuoyuna sunulan 50 yıl vadeli konut kredisi uygulaması, ilk bakışta dar gelirli vatandaşlara yönelik bir “fırsat” gibi lanse edildi. Ancak detaylara yakından bakıldığında, bu modelin sosyal devlet anlayışına ne kadar uzak olduğu ve derinleşen barınma krizini çözmek yerine, sistematik borçluluğu kalıcılaştırdığı gerçeğiyle karşı karşıya kalıyoruz.

Barınmak, insani bir haktır. Anayasa’nın da güvence altına aldığı bu temel hak, yıllardır piyasa koşullarına terk edilmiş durumda. Gelir düzeyi ile konut fiyatları arasındaki makas her geçen yıl daha da açılırken, çözüm olarak sunulan uzun vadeli borçlanma seçenekleri, vatandaşlara mülkiyet değil, sadece bir ömür sürecek bir borç vaat ediyor.

50 yıl vadeli bir kredi, sadece ekonomik bir tercih değil; aynı zamanda bir sistem eleştirisinin tam merkezidir. Bir bireyin 20’li yaşlarında başladığı ödemeyi 70’li yaşlarında tamamlayacak olması, mülkiyetin ancak emeklilik yaşında elde edilebileceği anlamına gelir. Bu süreçte alınan faiz yükü, değişken piyasa koşulları ve hayatın öngörülemezliği ise borcun sürdürülebilirliğini daha da tartışmalı hale getirir.

Öte yandan bu model, özellikle genç nesiller için gelecek planlamasını neredeyse imkânsız hale getiriyor. 50 yıl vadeli bir borcun altına giren bir birey, iş değişikliği, şehir değişikliği, aile kurma gibi yaşamın doğal akışındaki kararlarını ikinci plana atmak zorunda kalabiliyor. Bu, sadece ekonomik değil, aynı zamanda sosyal bir baskıya da dönüşüyor.

Devletin, vatandaşını konut sahibi yapmak adına geliştirdiği politikaların odağında “uzun vadeli borçlandırma” değil, “erişilebilir barınma” olmalıdır. Sosyal konut üretimi artırılmalı, dar ve orta gelirli ailelerin konut sahibi olabilmesi için kalıcı, dengeli ve piyasa dışı çözümler hayata geçirilmelidir.

Unutulmamalıdır ki bir toplumun refah düzeyi, halkının kaç yıl çalıştıktan sonra ev sahibi olabildiğiyle doğrudan ilişkilidir. Bugün 50 yıl vadeli kredi bir çözüm gibi sunuluyorsa, sorun yalnızca konut fiyatlarında değil; daha derin ve yapısal bir ekonomik adaletsizliktedir.

Ev sahibi olmak bir lütuf değil, haktır. Bu hakkı borçla değil, sosyal politikalarla teslim etmek ise kamunun temel sorumluluğudur.