İstanbul dışındaki edebiyatçılar, kimi soruşturmaların dışında kalıyordu boyna... Oralarda istediği kadar kalabalık bir edebiyatçı çevresi olsun, kendilerini “taşrada” kalmış gibi görüyorlardı. Ankaralılarda da, İzmirlilerde de bu duyguyu sezerdiniz konuştuğunuzda. Oysa bir zamanlar edebiyatın çok önemli adları yaşardı oralarda. Vazgeçilmez adlar... Örneğin Ankara’da yaşayan Cahit Külebi. Zaman zaman hazırladığım konularla ilgili üstadı özellikle arardım; o da lütfeder, yanıtsız bırakmazdı. Bir gün “Nokta” dergisi için “Atatürk için şiir yazmış şairlerle bir dizi konuşma yapıyordum. Elbette Külebi’siz bir dizi eksik olurdu... Kitaplar dolusu şiir yazmıştı Atatürk için. Telefonla aramıştım ustayı. Anımsanmak, aranmak, görüşüne başvurulması kimin hoşuna gitmez? Belli ki söyleyecek sözü de birikmişti. “Bazı şeyleri ilk kez ben kullandım!” diyordu. “Edirne’den Ardahan’a kadar” dedim, bu Türkçemize bir deyim oldu! Herkes benden sonra kullandı bu sözü... Ama bunlar unutuldu!” Yine üstada göre Atatürk için yazılan şiirlerin dönemi bitmişti. Onlar bir dönemin şiiriydi. Artık o şiirler yazılamazdı. Bu zamanın şairleri o duyarlıkta değildi. Evet, bir dönem kapanmıştı ama, Külebi’nin dizeleri güzelliğini koruyordu hâlâ... Edirne’den Ardahan’a kadar Bir toprak uzanır Boz kanatlı üveyikler üstünde uçar Ardahan’dan Edirne’ye Edirne’den Ardahan’a kadar. Kopdağı’nda akar bir çeşme var Serçe parmak kalınlığında suyu Haram etmiş gece gündüz uykuyu Akar da akar Samsun’un evleri denize bakar Sokakları yosun içinde Çaparlar, takalar, mavnalar Bilyalar gibi suyun yüzünde Bir iner bir kalkar İstanbul’da bir yâr sevdim İnsanı günaha sokar Savaştepe köprüsünden geçen trenler Sel olur İzmir’e akar İzmir’in denizi kız, kızı deniz Sokakları hem kız hem deniz kokar Güneyde mis kokulu bir ağaç Yuvarlak yaprakları ince Yaz gelip de güneş vurunca Dallarından bal akar Bu toprak bizim yurdumuzdur Deli gönül yücesine çıkar Bir üveyik olur uçar gider Ardahan’dan Edirne’ye Edirne’den Ardahan’a kadar.
GAZOZ SATAN ÇOCUK
Teyzesinin kocası eczacıydı. Eczane, o, taşra kentinin işlek bir caddesi üzerindeydi. İşleri iyiydi. O yaz tatilinde, eczacı enişte, eczanenin karşı kaldırımında bir tezgâh kurdu. Burada kendi oğluyla birlikte, karısının yeğeni gazoz satacak, para kazanacaklardı. Mevsim yazdı. Bu Akdeniz kentinde havalar alev olup yakıyordu! İnsanlar sıcaktan bunaldıkça, gazozcu arabalarına adeta saldırıyorlardı. İşler iyi gidiyordu. Ancak, eczacı eniştenin oğlu günlerini daha çok sayfi ye yerindeki yazlık evlerinde geçiriyor; gazoz satışlarını kuzeninin üstüne yıkıyordu. Kuzenin, bu duruma karşı çıkacak hali yoktu. O, gün boyunca kaldırımın kıyısında bağıra çağıra gazozunu satıyordu. Akşam olduğunda, eczacı enişte gelip şişeleri sayıyor; kazancın yarısına oğlu adına el koyuyor, yarısını da gazozcu çocuğa bırakıyordu. Kazancıyla eve ekmek götürüyordu çocuk. Bir gün beklenmedik bir şey oldu; mahalleden tanıdığı bir kız geldi yanına. Konuşmaya başladılar. Çocuk, yaşıtı olan bu kızdan hoşlanıyordu. Onun böyle gelip kendisiyle konuşması, yüreğindeki gizli duyguları, çalkalanmış gazoz gibi köpürtmüştü... Yoldan geçen insanlara gazoz satarken, bir şişe de konuğuna açtı. Sonra bir gazoz da kendine... Bir yandan gazozlarını içiyor, bir yandan da söyleşiyorlardı. Şişeden yudum yudum içtiği gazoz değil, mutluluktu! Bu mutluluk sarhoşluğu içinde, kızın yanaklarından öpmek geçiyordu içinden... Kız gittikten sonra, içinde alevlenen duyguları bastırmak için bir gazoz daha açtı. Akşam eniştesi gelip de boş şişeleri ve kazanılan parayı saydığında, açık verdiği anlaşıldı. Bir güzel payladı çocuğu! Paralara el koydu. Gazoz sandığını eczaneye kadar taşıttırdı. O akşam eve ekmek alamadan, suçluluk duyguları içinde döndü. Bir azar da annesinden işitti! O çocuk, yazar Burhan Günel’di.