Son günlerde, bereketli topraklarımızın altın meyvesi kayısı üzerinden yükselen bir tartışma, Malatya ve komşusu Elazığ’ın Baskil ilçesi arasında gergin bir rüzgâr estiriyor. Konu, kayısının tescili ve ‘başkenti’ unvanının kime ait olduğu. Oysa bu polemik, kayısı üreticisinin ve tüccarının önündeki asıl büyük sorunları gölgede bırakmaktan başka bir işe yaramıyor.

Biz Malatyalılar olarak biliyoruz ki, dünyanın kabul gördüğü tek bir kayısı başkenti vardır: Malatya. Bu iddia, ne hamasi bir söylem ne de duygusal bir bağlılıktır; yüzlerce yıllık bir tarihin, coğrafi işaretin ve yadsınamaz ekonomik verilerin somut gerçeğidir.

Tarih ve Rakamlar Konuşuyor

Malatya kayısısı, sadece bir meyve değil, bu şehrin kimliğidir, ruhudur. Evliya Çelebi’nin 17. yüzyılda Seyahatname'sinde övgüyle bahsettiği, yedi farklı türünden söz ettiği kayısı, Malatya’nın kadim tarım kültürünün mirasçısıdır.

Bugün tabloya baktığımızda ise rakamlar, tartışmaya yer bırakmayacak kadar net konuşuyor. Dünya kuru kayısı üretiminin yaklaşık %80’ini, Türkiye’nin ise neredeyse tamamına yakınını tek başına Malatya karşılıyor. Tescil meselesini gündeme getiren Baskil’deki ağaç sayısıyla Malatya’daki sekiz milyonu aşan kayısı ağacı varlığını karşılaştırdığımızda, meselenin niceliksel üstünlüğü açıkça ortaya çıkıyor. Malatya kayısısı, coğrafi işaretiyle, yetiştirilme biçimiyle, tadıyla, aromasıyla ve yarattığı küresel pazarla tek başına bir markadır.