“Halikarnas Balıkçısı” nam Şakir Paşazade Cevat Şakir Kabaağaçlı’nın yaşamöyküsünü bilmeyen var mıdır? Sanmam.
Dört asker kaçağının kadersizliğiyle ilgili olarak Hüseyin Kenan takma adıyla kaleme aldığı 13 Nisan 1925 tarihli “Hapishanede İdama Mahkûm Olanlar Bile Bile Asılmaya Nasıl Giderler?” başlıklı öyküsünden ötürü İstiklal Mahkemesi’nde yargılandı. “Memlekette isyan bulunduğu sırada, askeri isyana teşvik ve dahi halkı askerlikten soğutma kastıyla yazı yazmak”la suçlandı. Mahkeme başkanı Ali Çetinkaya ona idam cezası vermek istediyse de, üye Kılıç Ali’nin önerisiyle “kalebentlikle” Bodrum’a sürün edildi. Üç yıllık sürgünlüğünün yarısını Bodrum’da geçirdi, sonra affa uğradı; ancak o Bodrum’u terk etmeyerek sürgün yerini cennete çevirmenin yollarını aradı.
Cevat Şakir asıl cezayı, İstanbul’dan Ankara’ya, Ankara’dan Bodrum’a kadar yolculuk ederken çeker. (Yolculuk şerüvenini “Mavi Sürgün” kitabında lezzetle anlatacaktır.) Jandarmalar eşliğinde, karakoldan karakola teslim edilerek gitmektedir. O zamanlar şimdiki gibi otobüse atlayıp, uçağa binip gitmek yok. Bir kez yürünecek yol bile yoktu ülkede. Kasabadan köye, köyden kasabaya, iki jandarma arasında... Kâh trenle, kâh kırık dökük bir otobüsle, kâh yaya... Kızgın güneş altında, yolların tozunu toprağını yutarak... Banyo yapamadan... Peynir ekmek, helva ekmek, zeytin ekmek yiyerek. Parası bittiğinde, İstanbul’a yazıp para isteyerek... Para gelinceye kadar sırtındaki paltoyu sattırıp harcayarak... Yatakhanesiz karakollarda kuru sandalye üzerinde uyuyarak... Muğla’ya kadar getirirler.
Muğla’daki karakol Başçavuşu, onu yirmi gün kadar burada alıkoyar. “Mahpusluk değil mi, ha Bordum’da, ha burada, ne fark eder?” diyerek göndermez Cevat Şakir’i.
Bunun nedeni, karakol komutanının o günlerde âşık olmasıdır!
Muğla’ya gelen gezici bir tiyatronun oyuncusuna gönül bağlamıştır genç Başçavuş. Tiyatrocu kadınsa ona pek metelik vermez... Kadını imana getirecek mektuplar yazmak ister ama, öyle kalemi güçlü biri değildir, duygularını sözcüklere dökemez...
Cevat Şakir’in evrakına baktığında onun bir “muharrir” olduğunu görür. Yazmak istediği mektupların yazarı ayağına gelmiştir!
Önüne kâğıdı kalemi yığar, hücresinin tozlu lambasını yakar ve duygularını bir bir anlatır yazara. O yazacak, sonra kendi elyazısıyla temize çekecektir.
Cevat Şakir, İstiklal Mahkemesi’nin bir cezasıymış gibi, genç adam adına aşk mektupları yazar günlerce...