Tevfik Fikret’in dedesi Ahmet Ağa, Çankırı’dan İstanbul’a göçmüştü. Babası Hüseyin Efendi ise, iyi eğitim görmüş biriydi ve, döneminin Saray istibdadına karşıydı. Annesiyse, Sakızlı, dindar bir ailenin kızıydı. 1867 yılında dünyaya geldiğinde, ona Mehmet Tevfik adını vermişlerdi. Hüseyin Efendi o sırada, Belediye Encümeninde çalışıyordu. Mehmet Tevfik on iki yaşındayken, annesi hacca gitti. Dönüş yolunda koleraya yakalanarak öldü ve biricik oğlunu öksüz bıraktı! “Biz çocuktuk seni defneylediler “Bivefa kumlara bikaydeller “O zamandan beri müstâkü zebun “Ne zaman kıbleye dönsem dilhun.” Mehmet Tevfik ilk şiirlerini yayımlamaya başladığında henüz on dört, on beş yaşındaydı ve Galatasaray Sultanisi’nde okuyordu. Aksaray’daki Mahmudiye Rüştiyesi’nden sonra Galatasaray’a girmişti. Galatasaray’dan sonra ilk olarak “Hariciye İstişare Odası”nda kâtip sıfatıyla işe başladı. Ancak ilk ayın sonunda ödenen maaşını, “Bu parayı hak edecek bir iş yapmadım” diyerek iade etti... Bir iki kâtiplik denemesinden sonra öğretmenlik mesleğini seçti. Bu arada dayısının kızı ve çocukluk arkadaşı olan Nazmiye Hanım’la evlendi. Henüz yaşamını düzene koymuşken, dönemin azgınlaşan baskıcı yönetimi, babası Hüseyin Efendi’yi Antep, Halep, Urfa tarafl arına, “mutasarrıf” olarak sürgüne yolladı. Hüseyin Efendi bu sürgün sırasında Urfa’da öldü! Tevfik Fikret’in istibdat rejimine karşı nefret duyguları kökleşti. “Melek Babacığım, “Benim nazarımda hâizi şehadetsin “Şehidi sıtku hâmiyet, şehidi gurbetsin!” Genç şairin baba acısı henüz yüreğinde dinmeden, bu kez de, eniştesinin şiddeti yüzünden kız kardeşi öldü! “Siz toplanın başında bu nâaşı mükerremin “Siz ey kadınlığın ebedi iştikâları “Siz toplanın ve ağlaşalım... siz, bu mâtemin “En doğru, en yakın, en asil âşinaları.” Tevfi k Fikret, yüreği böylesine acılarla yoğrulmuş, aydınlık bir düşünce adamıydı. ÇİL YAVRUSU GİBİ DAĞILMAK Çil, kekliğin bir türü. Tüylerindeki benekler nedeniyle ona çil denilmiştir. Derler ki dişi çil, yumurtadan çıkan yavruların eğitim ve öğrenimiyle ilgilenmez; onları kendi hallerine bırakırmış... Yavrular oraya buraya dağılırmış. Çil yavrusu gibi dağılmak deyimi de buradan kaynaklanıyor.